Voor een uitbouw werkt Hoorn met zones op het erf, en in de binnenstad en langs de historische linten gelden strengere regels.
Binnenstad, linten en de wijken van na 1970
Hoorn is vooral na 1970 gegroeid. Van de 35.224 woningen komen er 10.969 uit 1975 tot 1985, bijna een derde van de voorraad; nog eens 16,4 procent komt uit de tien jaar daarna. Van vóór 1945 is 9,8 procent. Een eengezinswoning meet gemiddeld 128 m², een appartement 76 m².
Die groei zie je per wijk. Het oostelijke deel van de Grote Waal, tegen de binnenstad, is uit het midden van de jaren 60; de sterflats langs de dijk van het Markermeer zijn gemeentelijk monument. Risdam is gebouwd van begin jaren 70 tot eind jaren 80 op de oude polderverkaveling, met in Risdam Noord woningen aan een woonerf in plaats van aan een straat. Het westen van Kersenboogerd, van vóór 1990, lijkt daarop: rijen van twee lagen met een zadeldak en donkere betonnen pannen.
Zwaag en Blokker waren tot 1979 zelfstandige gemeenten. In Kloosterhout, eind jaren 70 en begin jaren 80 gebouwd achter de oude linten, hebben de rijwoningen meestal twee lagen en een zadeldak met een helling tussen 40 en 50 graden. Staat er in zo'n woonblok al een dakkapel, dan komt een nieuwe op dezelfde horizontale lijn.
Dakkapel in Hoorn: de maten van de gemeente
Aan de voorkant is in Hoorn altijd een vergunning nodig. Onder de dakkapel blijft minstens 0,50 en hoogstens 2 meter dakvlak over, erboven minstens 0,50 meter en aan beide zijkanten ook 0,50 meter. Hoger dan 1,75 meter wordt hij niet, en de breedte is 50 procent van het dakvlak tot een plafond van 3 meter: op een dak van 5 meter breed is dat 2,50 meter.
De vormgeving ligt ook vast. De dakkapel heeft een plat dak, het kozijn krijgt de kleur en vorm van de kozijnen in de gevel, en de voorkant bestaat grotendeels uit glas. Horizontale panelen mogen niet, verticale panelen hoogstens 30 centimeter breed, en de zijwanden zijn dicht.
Aan de achterkant is een tweedelijns dakkapel mogelijk, hoger in de kap boven de eerste dakkapel; die is altijd vergunningplichtig. Aan de voorkant is een tweedelijns dakkapel nooit toegestaan. Aan de zijkant blijft onder de dakkapel 0,90 tot 1 meter dak over en aan beide kanten 0,90 meter, en tussen twee dakkapellen naast elkaar zit minstens 1 meter.
Op een monument vraag je twee vergunningen aan: een voor de bouwactiviteit en een monumentenvergunning. De gemeente raadt aan daar vooraf over in gesprek te gaan. In de binnenstad, het rijksbeschermde stadsgezicht, gelden extra eisen voor kleur, materiaal en stijl, en ook een vergunningvrije dakkapel moet daar bij het historische karakter passen. Hetzelfde geldt langs de historische linten: Dorpsstraat, Keern, Koewijzend-Bangert, Westerblokker, De Hulk, Lageweg en Koepoortsweg.
Uitbouw, aanbouw en serre: het erf in zones
Voor een aanbouw of uitbouw verdeelt Hoorn het erf in zones, elk met eigen bouwregels. Op het voorerf, zone 1, mag alleen onder voorwaarden een klein bouwwerk voor fietsen of containers: hoogstens 1,35 meter hoog en 2 m², en alleen als er geen achtertuin is of die alleen via het huis bereikbaar is.
Grenst de grond naast je huis aan de straat of aan openbaar groen, dan is dat zijerf. Een aan- of uitbouw staat daar minstens 3 meter achter de voorgevel en 1 meter van de rijbaan, is samen hoogstens 4 meter breed en 4 meter diep, en komt hoogstens 30 centimeter boven de eerste verdiepingsvloer uit. Van het zijerf mag je 50 procent bebouwen, tot 50 m², en een dakterras is er niet toegestaan.
Woon je in de binnenstad of aan een van de historische linten, dan gelden andere regels. De gemeente adviseert daar eerst een conceptverzoek in te dienen om te horen of je plan kans maakt. Dat verzoek gaat in met tekeningen, zodat je weet waar je staat voordat je de volledige aanvraag indient.
Fundering, kelders en de oude bouwtekeningen
Wat er onder een Hoorns huis zit, staat vaak in het bouwdossier. Is het pand of de aanbouw na 1950 gebouwd, dan vraag je de tekeningen op bij de gemeente en krijg je binnen vijf werkdagen reactie. Bouwkundige gegevens van één woning kosten € 34,40, bouwkundige en constructieve samen € 51,70. Voor gebouwen van vóór 1950 ga je naar het Westfries Archief.
In zo'n dossier kunnen naast plattegronden en gevels ook het palenplan, de funderingstekening, statische berekeningen en sonderingsgegevens zitten. Dat zijn precies de stukken die nodig zijn om een uitbouw of opbouw op de bestaande fundering te laten aansluiten. Waar ze ontbreken, wordt de fundering tijdens de opname ingemeten.
Een kelder vraagt in Hoorn altijd een vergunning. Voor gemeentelijke monumenten bestaat een stimuleringsregeling voor restauratie, ook voor bouwhistorisch en kleurenonderzoek en voor herstel of reconstructie van een stoep of stoephek in de binnenstad en aan de Koepoortsweg. Die aanvraag dien je in zolang er nog niet gewerkt is.
Praktisch: bouwen in Hoorn
- Een container of steiger op straat vraagt een vergunning als hij in de binnenstad staat, buiten een parkeervak, of langer dan 14 dagen in een parkeervak. In de binnenstad is een vergunning dus altijd nodig.
- Die vergunning vraag je minstens 2 weken vooraf aan; je ontvangt hem na ongeveer een week. De aanvraag kost € 26,20.
- Daarnaast betaal je precario: voor 1 tot en met 24 m² is dat € 31,10 per week of € 93,30 per maand.
- Voor een hijskraan of een (gedeeltelijke) wegafsluiting vraag je apart een verkeersmaatregel aan.