Kort antwoord
- Scheuren ontstaan door verzakking, maar ook door krimp of uitzetting van materiaal.
- Laat een scheur controleren als hij breder of langer wordt, terugkomt na reparatie of in een dragende muur zit.
- Scheuren samen met klemmende deuren, scheve vloeren of water in de kruipruimte zijn een sterker signaal.
- Fotografeer scheuren met datum; zo zie je of ze veranderen.
- Repareer een scheur pas als de oorzaak bekend en stabiel is, anders komt hij terug.
Bijgewerkt op .
Eén scheur bewijst niets; een patroon dat verandert wel reden om te laten kijken. Leg daarom vast wat je ziet, met foto en datum.
Wanneer wijst een scheur op de fundering?
Een scheur hoort bij de fundering als hij verandert en niet alleen staat. Nieuwe of groeiende scheuren zijn een signaal van verzakking, samen met scheve vloeren, deuren en ramen die anders sluiten, hoogteverschillen met de buren en water in de kruipruimte.
Funderingsscheuren kunnen in de gevel zitten, maar ook in binnenmuren, vloeren en plafonds. Zakt een huis ongelijk, dan vervormen kozijnen. Rechthoeken worden dan trapeziums. Omdat de deur of het raam zelf niet meebuigt, gaat die klemmen.
- Gevel buiten: scheur door het metselwerk. Groeit hij of komt hij terug, laat hem beoordelen.
- Binnenmuur: fijne haarscheur in het stucwerk. Kan krimp zijn, wel volgen.
Welke scheuren zijn meestal onschuldig?
Veel scheuren komen door krimp of uitzetting van materiaal en zeggen niets over je fundering. Verticale scheuren zijn soms onschuldig, vooral als ze smal zijn, redelijk recht van boven naar beneden lopen en in de wand zitten en niet in een dragende muur.
Ook horizontale scheuren hoeven niet ernstig te zijn. Komen ze door een ondergrond die doorbuigt en stabiliseert dat, dan kun je ze binnen enkele jaren laten repareren. Twijfel je, gebruik dan de Scheurenwijzer van Vereniging Eigen Huis.
Welke scheuren laat je beoordelen?
Laat een scheur controleren als je twijfelt over de oorzaak, of als een van deze dingen speelt:
Zie je zo'n scheur in een huis dat je wilt kopen, noem hem dan bij de aanvraag van je bouwkundige keuring. De keurder beoordeelt hem ter plekke en zegt of er funderingsonderzoek nodig is.
- De scheur wordt langer of breder.
- De scheur komt terug nadat hij is gerepareerd.
- De scheur zit in een dragende muur.
- Er zijn tegelijk andere signalen: klemmende deuren of ramen, scheve vloeren, hoogteverschil met de buren of water onder de vloer.
- De schade ontstaat plotseling en is ernstig. Wacht dan niet op een gewone offerteprocedure.
Oorzaken naast houten palen
Ook een huis zonder palen, op staal, kan scheuren door bewegingen in de bodem. Daar zijn meerdere oorzaken voor. Klei krimpt bij droogte en zwelt weer op, dus die beweging is tijdelijk. Veen dat droogvalt, oxideert, en dat is blijvend. Ook extra belasting rond het huis, bijvoorbeeld door nieuwe infrastructuur, en trillingen van verkeer kunnen schade geven.
Een verbouwing telt mee. Extra gewicht van een opbouw, een aanbouw of een renovatie verandert hoe de belasting op de fundering ligt. Daarom hoort bij een plan voor een dakopbouw of uitbouw aan een ouder huis eerst de vraag wat eronder zit.
Zo houd je een scheur bij
Maak een foto van de scheur met de datum erbij, en herhaal dat na een paar weken en maanden. Noteer veranderingen en bewaar eerdere rapporten en tekeningen. Vraag ook je buren wat zij zien en weten, hoe hun fundering ervoor staat en welk herstel zij al lieten doen.
Kijk daarnaast of je gemeente meet. In Amsterdam zitten in bijna alle wijken binnen de A10 meetbouten in de voorgevels. Een zakking van 1 tot 2 mm per jaar is geen reden tot zorg, bij meer dan 3 mm per jaar is onderzoek verstandig.
Wat doet de gemeente met scheuren?
Scheuren alleen zijn voor de gemeente meestal geen reden om in te grijpen; ze kijkt naar scheuren in combinatie met metingen. Amsterdam laat onderzoek doen bij constructieve schade, zoals scheurvorming, samen met bijvoorbeeld een scheefstand van meer dan 1:75 (1,33 cm per meter), een zakking van meer dan 3 mm per jaar, of een verschil in zakking tussen de bouwmuren van meer dan 1,5 mm per jaar.
Blijkt de fundering dan onvoldoende, dan kan een handhavingsbesluit volgen. Amsterdam heeft wel de voorkeur dat de eigenaar het gebrek in overleg en vrijwillig oplost.
Een scheur laten repareren
Repareer een scheur pas als de oorzaak bekend is en de beweging is gestopt, anders komt hij terug. Is de fundering hersteld, dan stem je de afwerking en het scheurherstel af met de deskundigen die het herstel begeleidden. Een nieuwe fundering lost andere bouwkundige gebreken niet vanzelf op.
Vraag bij de opname wat er aan metselwerk en stucwerk mee moet in de planning. Wil je eerst weten of het de fundering is, begin dan met funderingsonderzoek.
